18 Eylül 2020

1922 Büyük İzmir Yangını

Ermeni mahallesinde çıkan yangın, güneyden esen rüzgârın etkisiyle kısa zamanda rüzgârın alevleri ittiği yönde yayıldı. Arka arkaya büyük patlama gürültüleri duyuldu. Göğe doğru kapkara bir bulut uzandı, büyüdü, yavaş yavaş bütün gökyüzünü kapladı. Artık bütün şehri yangın dumanının kokusu sarmış, alevlerin sıcaklığı her yerde duyulmaya başlamıştı. Kara bulut kıpkızıl olmuş, yere kıvılcımlar, korlaşmış cisimler yağıyordu. Kısa bir süre içinde Kordon’u, yanan mahallelerden kaçan Rumlar, Ermeniler; kadın, erkek, çocuk, genç, ihtiyar bir insan seli halinde kapladılar. Kalabalıktan çığlıklar, boğuk sesler, hıçkırıklar yükseliyordu…Ve yüzlerce insan alevler arasında can vermişti…

Tarihler 13 Eylül 1922’yi gösterdiğinde Basmane’de bir yangın başladı. Bu yangın tam 4 gün sürdü. Basmane’de başlayan yangın, karadan denize ters esen rüzgarın şiddetiyle şimdiki Çankaya, Kültürpark, Kahramanlar, Pasaport, Alsancak ve Punta’ya kadar olan bölgedeki yaklaşık 25 bin ev, işyeri, kilise, hastane, tiyatro, han, pasaj, fabrika, depo, otel ve lokantayı yok etmiştir. Evleri yanan yaklaşık 30 bin Ermeni ve Rum açıkta kalmıştır.

ŞÜPHELER DEVAM EDİYOR

Yangının tam da M. Kemal Paşa idaresindeki Türk ordusunun 9 Eylül 1922’de İzmir’i yeniden ele geçirmesinin hemen ardından, gerçekleşmesi beraberinde birçok soru işareti de getirmiştir. Yangınla beraber tarihi önemi bulunan bazı yapılar ve semtler yok olmuştur.

Bu yangını kimin çıkardığı ile ilgili olarak ise karşılıklı suçlamalar vardır. Yunan ve Ermeni kaynaklarına göre şehri Türkler yakmıştır.

Yangının görgü tanıklarından eğitimci Alexander MacLachlan, 25 Eylül 1922 günü İngiliz The Times gazetesine şu açıklamalarda bulunmuştur:

“Yunanların Mayıs 1919’da Türkleri katlettiği gibi, Türkler Yunanları katletmediler. Yaptıkları en kötü şey, Yunanların zamanında Türk askerlerini “Zito Venizelos” diye bağırmaya zorlamış olmalarına mukabelen, esir aldıkları Yunan askerlerini “Yaşasın Mustafa Kemal” diye bağırtmak oldu. Türk askerleri şehirde asayişin tam olarak temin edilemediği ilk saatlerde Kolej’i korudular, bir Türk süvarisi başıbozukların eline düşen MacLachlan’ı dayaktan kurtardı. Türklerin kontrol altına almak için bütün çabayı gösterdikleri 3 günlük yangın boyunca Yunan ve Ermeni mahallerinde geniş bir alan tahrip oldu ve iki yüz bin kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. Yangında Amerikan Kız Koleji de yandı. MacLachlan’ın yangının kökenleri hakkında yaptığı araştırma, Türk üniformaları giymiş Ermeni teröristlerin şehri ateşe verdiği sonucunu ortaya koydu. Teröristler batı ülkelerinin bir müdahalesini sağlamayı denemişlerdi.”

İTİRAF ETTİLER

Türk Tarih Kurumu, Büyük İzmir Yangını hakkında bir kitap hazırlamakta. Bu kitapta yer alan ifadelere göre dönemin Askeri Valisi Kazım Paşa’nın yürüttüğü soruşturma sonucunda yangını çıkardıkları gerekçesiyle 22 Ermeni tutuklanmış ve yapılan sorgularında yangını çıkardıklarını itiraf etmişlerdir.

Son Haberler

Okulların açılışı tekrar ertelenebilir

Cumhurbaşkanlığı’nın hafta sonu alacağı kararla okulların yüz yüze eğitime açılışının son dakika iptal edilebileceği konuşuluyor.Milli Eğitim Bakanlığı, 2020-2021...

Süleyman Soylu’dan ehliyetler hakkında önemli açıklama

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, 21 Eylül’den itibaren sürücü belgesi bilgilerinin yeni kimlik kartına yükleneceğini duyurdu.İçişleri Bakanı Süleyman Soylu,...

Fahrettin Koca’dan İzmir için korkutan açıklama

İzmir'e gelen Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, İzmir'de 1 ay öncesine göre yüzde 42 vaka artışı olduğunu söyledi.Bakan Koca’nın...

17 Eylül koronavirüs tablosu

Sağlık Bakanlığı verileri açıklandı. İşte 17 Eylül 2020 Perşembe Türkiye koronavirüs tablosu…Bugünkü test sayısı: 109.985Bugünkü vaka sayısı: 1.648Bugünkü...

Can Dündar hakkında flaş karar!

MİT Tırları Davası’nda yargılanan ve ceza alan Gazeteci Can Dündar’a ilişkin yeni dikkat çeken bir karar çıktı.Yurtdışında yaşayan...

İzmir’de günlük vaka sayısı en az 450

İzmir Tabip Odası Başkanı Lütfü Çamlı, kentte her gün yaklaşık 5 bin kişiye Kovid-19 testi yapıldığını ve en az 450 kişinin test...

Bunlara da göz at!

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here